Zawiera omówione temat po temacie wszystkie standardy wymagań, które Centralna Komisja Egzaminacyjna zamieściła w Informatorach maturalnych. W jednej publikacji znajduje się cała wiedza potrzebna do prawidłowego rozwiązania arkusza egzaminacyjnego. Są tu wiadomości z teorii i przykładowe zadania maturalne z punktacją. Wszystkie książki zawierają materiał z poziomu podstawowego i rozszerzonego. Spis treści BUDOWA ATOMU, IZOTOPY, PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ NATURALNA *BUDOWA ATOMU W JAKOŚCIOWYM UJĘCIU MECHANIKI KWANTOWEJ PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ SZTUCZNA Budowa atomu, układ okresowy pierwiastków - podstawowe pojęcia Określanie na podstawie zapisu E liczby cząstek elementarnych w atomie i jonie oraz składu jądra atomowego Masa atomowa i cząsteczkowa Zapisywanie konfiguracji elektronowej atomów pierwiastków o Z = 1 = 20 oraz ich prostych jonów, ustalanie liczby elektronów walencyjnych Przewidywanie typowych stopni utlenienia pierwiastka na podstawie konfiguracji elektronowej * Budowa atomu w jakościowym ujęciu mechaniki kwantowej - podstawowe pojęcia * Stosowanie zasad rozmieszczania elektronów na orbitalach do zapisu konfiguracji elektronowych atomów pierwiastków o Z = 1 - 40 oraz ich prostych jonów, ustalanie liczby elektronów walencyjnych * Określanie pozostałych liczb kwantowych związanych z główną liczbą kwantową n = 1, 2, 3 i opisywanie stanu elektronu w atomie za pomocą liczb kwantowych Określanie związku między budową atomu, konfiguracją elektronową a położeniem pierwiastka w układzie okresowym * Określanie przynależności pierwiastków do bloku s, p, d oraz ustalanie położenia pierwiastka w układzie okresowym na podstawie jego konfiguracji elektronowej Naturalne przemiany promieniotwórcze - podstawowe pojęcia * Sztuczne przemiany promieniotwórcze - podstawowe pojęcia Porównywanie trwałości izotopów promieniotwórczych na podstawie okresów półtrwania WIĄZANIA CHEMICZNE Określanie zmiany elektroujemności pierwiastków w okresach i grupach układu okresowego Określanie rodzaju wiązania na podstawie różnicy elektroujemności łączących się pierwiastków * Określanie na podstawie różnicy elektroujemności i liczby elektronów walencyjnych atomów łączących się pierwiastków obecności wiązania koordynacyjnego * Określanie rodzaju wiązań (wiązania 6, wiązania 7L) dla typowych cząsteczek nieorganicznych i organicznych * Określanie kształtu prostych cząsteczek związków nieorganicznych i organicznych, ze wskazaniem, które z nich są polarne, a które niepolarne Zapisywanie wzorów określających budowę typowych związków jonowych (tlenków, wodorotlenków, soli), wzorów elektronowych związków kowalencyjnych (typowych cząsteczek homoatomowych i heteroatomowych) oraz węglowodorów z uwzględnieniem wiązań pojedynczych i podwójnych * Przyczyny i sposób tworzenia wiązań wodorowych na przykładzie wody, alkoholi i białek Określanie typowych właściwości fizykochemicznych substancji na podstawie występujących w nich wiązań MOL SUBSTANCJI CHEMICZNEJ Podstawowe pojęcia Interpretacja jakościowa i ilościowa równań reakcji w ujęciu molowym, masowym i objętościowym PIERWIASTKI I ZWIĄZKI CHEMICZNE Nomenklatura i symbolika chemiczna pierwiastków i ich połączeń z tlenem, połączeń wodoru z azotem, siarką i fluorowcami, wodorotlenków, kwasów nieorganicznych i soli * Pojęcie alotropii Zapisywanie wzorów sumarycznych związków chemicznych na podstawie ich składu i stopni utlenienia łączących się pierwiastków * Określanie zmienności kwasowo-zasadowych i utleniająco-redukcyjnych związków chemicznych w zależności od stopnia utlenienia pierwiastka centralnego i jego położenia w układzie okresowym TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH, *SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH, KATALIZA Kwalifikowanie przemian chemicznych ze względu na typ procesu, rodzaj reagentów, efekty energetyczne, zmianę stopni utlenienia reagentów Klasyfikowanie reakcji przebiegających z udziałem substancji nieorganicznych i organicznych do określonego typu reakcji * Różne kryteria klasyfikacji stosowane do określonej reakcji opisanej słownie, graficznie lub za pomocą równania reakcji Przewidywanie produktów reakcji na podstawie znanych substratów i typów reakcji chemicznej * Przewidywanie produktów reakcji współbieżnych i następczych * Odróżnianie reakcji odwracalnych i nieodwracalnych na podstawie podanej charakterystyki układu (układ otwarty, zamknięty, izolowany) * Znajomość pojęć: szybkość reakcji chemicznej, równanie kinetyczne, stała szybkości reakcji, energia aktywacji, katalizator, stan i stała równowagi ROZTWORY WODNE I ICH STĘŻENIE, *UKŁADY KOLOIDALNE Rozpuszczanie, rozpuszczalnik, substancja rozpuszczona, roztwór nasycony i nienasycony, rozpuszczalność, stężenie procentowe i molowe Różnice pomiędzy roztworem właściwym i zawiesiną * Klasyfikowanie roztworów do roztworów właściwych i układów koloidalnych * Metody rozdzielania składników układów homogenicznych i heterogenicznych DYSOCJACJA JONOWA I REAKCJE ZOBOJĘTNIANIA I STRĄCANIA OSADÓW Procesy i reakcje zachodzące w roztworach wodnych: dysocjacja elektrolityczna (jonowa), reakcje jonowe (reakcja zobojętniania, reakcja strąceniowa), elektrolit mocny, elektrolit słaby Odczyn roztworu, pH * Stopień dysocjacji, stała dysocjacji, iloczyn jonowy wody, skala pH, iloczyn rozpuszczalności * Hydroliza soli * Szacowanie mocy elektrolitu na podstawie wartości stałej dysocjacji, wartości stopnia dysocjacji (podanych lub wyszukanych) * Wyrażenie na stałą dysocjacji dowolnego słabego kwasu (z uwzględnieniem dysocjacji stopniowej) i słabe zasady * Interpretowanie wartości pH roztworu w odniesieniu do odczynu roztworu i stężenia jonów H+ i OH Zachowanie wskaźników kwasowo-zasadowych w roztworach o odczynie kwasowym, obojętnym i zasadowym REAKCJE UTLENIANIA 1 REDUKCJI, *OGNIWA GALWANICZNE I ELEKTROLIZA Stopień utlenienia, utleniacz, reduktor, utlenianie, redukcja, reakcja utleniania-redukcji Określanie stopni utlenienia pierwiastka w jonie i cząsteczce nieorganicznego związku chemicznego Wskazywanie utleniacza i reduktora, procesu utleniania i redukcji Znajomość zasad bilansu elektronowego * Reakcja dysproporcjonowania * Szereg aktywności metali, półogniwo, ogniwo, elektrolizer, potencjał półogniwa, SEM ogniwa, prawa elektrolizy, korozja elektrochemiczna WĘGLOWODORY I ICH POCHODNE, SZEREG HOMOLOGICZNY I IZOMERIA ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Nomenklatura węglowodorów (nasyconych, nienasyconych, aromatycznych), grup funkcyjnych i jednofunkcyjnych pochodnych węglowodorów (halogenopochodnych, alkoholi, fenoli, aldehydów, ketonów, amin, kwasów karboksylowych i estrów) oraz najważniejszych dwufunkcyjnych pochodnych węglowodorów Pojęcia związane z izomerią konstytucyjną (izomeria szkieletowa, podstawienia) * Izomeria konstytucyjna grupy funkcyjnej i izomeria konfiguracyjna (izomeria geometryczna „cis-trans” i optyczna) Szereg homologiczny, homolog Wzory izomerów węglowodorów zawierających do 6 atomów węgla i wiązania różnej - krotności * Wzory izomerów węglowodorów zawierających do 10 atomów węgla i wiązania różnej - krotności * Wzory izomerów różnego typu dla typowych jednofunkcyjnych i wielofunkcyjnych pochodnych węglowodorów Wzory sumaryczne, wzory strukturalne i półstrukturalne (grupowe) węglowodorów, wzory ogólne szeregów homologicznych * Określanie rzędowości atomów węgla Wzory półstrukturalne (grup